iket / totopong (simbol urang sunda)


Iket


Iket dijieunna tina kaén batik atawa kaén polos, gedéna 1 m2. Kaén satengah meter disebut satengah iket(dibeulah sacara diagonal), biasa disebut ''totopong'Motif anu biasa dipaké jang iket nya éta ''sida mukti''''manyingnyong''''batik kumeli''''batik kangkung'',''katuncar mawur''''kawung écé''''kalangkang ayakan''''seumat karuhun''''porod eurih'',''giringsing'', jsb[1]. Kaén polos anu dipaké jang iket nya éta kaén bodas anu biasa dipakéPuun di Banten, kaén biru kolot, sarta warna coklat salaku lambang kabasajanan. Ayeuna geus jarang pisan anu maké iket iwal di kampung. Di kota ngan saukur dipaké dina acara-acara anu tangtu jeung dina paméntasan calungréog atawa ogél. Dina basa sunda ayababasan caringcing pageuh kancing, saringset pageuh iket. Iket nya éta ngaran papakéanlalaki dina batik atawa baheula mah wulung atawa bodas warnana pikeun dibudeurkeun kanasirah nutupan buuk.

Rupa-rupa Iket

Rupa-rupa iket diantarana:
  • Perengkos nangka, basajan pisan jeung babari dipakéna ukur dibeulitkeun dina sirahbiasana dipaké ku kolot nalika keur rusuh. Wangunna siga bungkus nangka. DiBanten disebut baréngkos tapay bungkus peuyeum.
  • Barang-barang semplak biasana dipaké ku para jawara wangunna mirupa barangbang nu ngampléh. Culana jiga nu nutupan panonsarta bagian luhurna muka (nepi ka katémbong buuk).
  • Julang ngapak, dipaké ku kolot wanda iket anu mirupa jangjang manuk nu keur ngapak.
  • Porténg, biasana dipaké ku pamuda wangunna iket anu culana nangtung dihareup sarta tungtung kaénna digulungkeun ka tukang.
  • Talingkup biasana dipaké ku aki-aki,iket anu culana dina tarang sarta niungan panon. asal kecapna tina linkup (kanékés) nu hartina nutup. Talingkuh hartina bisa nutup.
  • Borongsong kéong atawa kékéongan,jang budak ngora wangunna mirupa kéong.
  • Udeng jang dipaké ku kolot biasana dipaké nalika acara resmi.
  • Kuda ngencar, dipaké ku jawara ngora wangunna culana di tukang, ngampléh ka handap tapi tuluy melengkung ka luhur[3].
  • Bungkus peuyeum biasana dipaké ku tukang macul.
  • Babalian, dipaké ku budak ngora.
  • Mamakasaran, dipaké ku para rumaja.
  • Kuda nyicir, dipaké ku budak ngora.
  • Iket raja atawa ksatria anu dipaké dina sandiwara.
  • Totopong, jang kolot anu diangap leuwih kasar tibatan udeng.

alat musik tradisional sunda


Karinding



http://bits.wikimedia.org/skins-1.18/common/images/magnify-clip.png
Karinding mangrupakeun salah sahiji alat musik tiup tradisional Sunda. Aya sababaraha patempatan anu katelah dina ngadamel ieu karinding, samisal ti wewengkon Citamiang, Pasirmukti, Tasikmalaya, Lewo Malangbong, (Garut),jeung Cikalongkulon (Cianjur) anu nyieun karinding tina palapah kawung (enau). Ti wewengkon Limbangan sareng Cililin mah, karinding teh dijieunna tina awi, ieu nyirikeun taun dijieunna, jeung anu makena nyaeta para istri, ningali dina wangunna jiga susuk ngarah gampil ditancebkeun dina gelungan rambut. Sedeng bahan kawung lolobana dipake ku lalaki, wanguna leuwih pondok ngarah bisa diselapkeun dina wadah bako. Wangun karinding aya tilu ruas.
Cara Maénkeun
Karinding disimpen dina biwir, terus tepak bagian paneunggeulna ngarah kacipta résonansi sora. Karindng biasana dimaénkeun sacara solo atawa grup (2 nepi ka 5 Urang). Hiji diantarana disebut juru kawih anu ngatur ritem. Di wewengkon Ciawi, baheulana karinding dicoo kalayan takokak (pakakas musik bentukna kawas daun).
Mangpaatna
Karinding teh alat pikeun ngusir hama di sawah. Sora anu dihasilkeun tina keleterna jarum karinding mah sora handap low decible. Sorana dihasilkeun tina gesekan gagang karinding jeung tungtung curuk nu ditepak-tepakkeun. Eta sora anu kaluar teh ngan kadenge ku sabangsawereng, simeut, jangkrik, manuk, jeung sajabana. Kiwari eta sora teh disebutna ultrasonik.Ngarah betah di sawah, cara nyaadakeunana ngagunakeun baham ngarah resonansina jadi musik. Kiwari, karinding kalan-kalan dibarungkeun jeung alat musik lianna.
Bedana nyadakeun karinding eung alat musik jenis mouth harp sejenna nyaèta lebah tepakan. Ari nu sejenna mah ditoèl. Nya ku cara ditepak loba kapanggih wirahma anu beda-beda. Ketukan tinawaditra karinding disebutna Rahel, nyaèta keur ngabedakeun saha anu kudu nepak tiheula jeung satuluyna. Nu tiheula makè rahèl kahiji, anu kadua makè rahèl kadua, jeung saterusna. Euyeubna sora nu dihasilkeun ku karinding nimbulkeun rupa-rupa sora, antarana bae sora kendang, goong, saron bonangatawa bass, rhytm, melodi jeung sajabana. Malah ku karinding urang bisa nyieun lagusorangan, sabab cara nepakna anu beda jeung sora dina baham nu bisa divariasikeun bisa ngagampangkeun urang keur ngahasilkeun sora nu warna-warni. Cék kolot, baheula mah ngalagu teh bisa ku karinding, Upama urang geus maher ngulinkeun sora karinding, bakal manggihan atawa ngahasilkeun sora pikeun ngomong, tapi sora anu kaluarna sada sora robotik.




sejarah karinding




Awalnya karinding adalah alat yang digunakan oleh para karuhun untuk mengusir hama di sawah—bunyinya yang low decible sangat merusak konsentrasi hama. Karena ia mengeluarkan bunyi tertentu, maka disebutlah ia sebagai alat musik. Bukan hanya digunakan untuk kepentingan bersawah, para karuhun memainkan karinding ini dalam ritual atau upaca adat. Maka tak heran jika sekarang punkarinding masih digunakan sebagai pengiring pembacaan rajah. Bahkan, konon, karinding ini digunakan oleh para kaum lelaki untuk merayu atau memikat hati wanita yang disukai. Jika keterangan ini benar maka dapat kita duga bahwa karinding, pada saat itu, adalah alat musik yang popular di kalangan anak muda hingga para gadis pun akan memberi nilai lebih pada jejaka yang piawai memainkannya. Mungkin keberadaannya saat ini seperti gitar, piano, dan alat-alat musik modern-popular saat ini.
Beberapa sumber menyatakan bahwa karinding telah ada bahkan sebelum adanya kecapi. Jika kecapi telah berusia sekira lima ratus tahunan maka karinding diperkirakan telah ada sejak enam abad yang lampau. Dan ternyata karinding pun bukan hanya ada di Jawa Barat atau priangan saja, melainkan dimiliki berbagai suku atau daerah di tanah air, bahkan berbagai suku di bangsa lain pun memiliki alat musik ini–hanya berbeda namanya saja. Di Bali bernama genggong, Jawa Tengah menamainya rinding, karimbi di Kalimantan, dan beberapa tempat di “luar” menamainya dengan zuesharp ( harpanya dewa Zues). Dan istilah musik modern biasa menyebut karinding ini dengan sebutan harpa mulut (mouth harp). Dari sisi produksi suara pun tak jauh berbeda, hanya cara memainkannya saja yang sedikit berlainan; ada yang di trim (di getarkan dengan di sentir), di tap ( dipukul), dan ada pula yang di tarik dengan menggunakan benang. Sedangkan karinding yang di temui di tataran Sunda dimainkan dengan cara di tap atau dipukul.
Material yang digunakan untuk membuat karinding (di wilayah Jawa Barat), ada dua jenis: pelepah kawung dan bambu. Jenis bahan dan jenis disain bentuk karinding ini menunjukan perbedaan usia, tempat, dan sebagai perbedaan gender pemakai. Semisal bahan bambu yang lebih menyerupai susuk sanggul, ini untuk perempuan, karena konon ibu-ibu menyimpannya dengan di tancapkan disanggul. Sedang yang laki-laki menggunakan pelapah kawung dengan ukuran lebih pendek, karena biasa disimpan di tempat mereka menyimpan tembakau. Tetapi juga sebagai perbedaan tempat dimana dibuatnya, seperti di wilayah priangan timur, karinding lebih banyak menggunakan bahan bambu karena bahan ini menjadi bagian dari kehidupannya.[1]
Karinding umumnya berukuran: panjang 10 cm dan lebar 2 cm. Namun ukuran ini tak berlaku mutlak; tergantung selera dari pengguna dan pembuatnya—karena ukuran ini sedikit banyak akan berpengaruh terhadap bunyi yang diproduksi.
Karinding terbagi menjadi tiga ruas: ruas pertama menjadi tempat mengetuk karinding dan menimbulkan getaran di ruas tengah. Di ruas tengah ada bagian bambu yang dipotong hingga bergetar saat karindingdiketuk dengan jari. Dan ruas ke tiga (paling kiri) berfungsi sebagai pegangan.
Cara memainkan karinding cukup sederhana, yaitu dengan menempelkan ruas tengah karinding di depan mulut yang agak terbuka, lalu memukul atau menyentir ujung ruas paling kanan karindingdengan satu jari hingga “jarum” karinding pun bergetar secara intens. Dari getar atau vibra “jarum” itulah dihasilkan suara yang nanti diresonansi oleh mulut. Suara yang dikeluarkan akan tergantung dari rongga mulut, nafas, dan lidah. Secara konvensional—menurut penuturan Abah Olot–nada atau pirigan dalam memainkan karinding ada empat jenis, yaitu: tonggeret, gogondangan, rereogan, dan iring-iringan.